دانشگاه گلستان پژوهش های ادبی و اجتماعی 3115-8781 5 14 2026 05 22 The Strategy of the Journal of Ayandeh for Overcoming Post-Constitutional Social and Political Challenges through the Persian Language راهبرد نشریة آینده برای گذار از چالش‌های اجتماعی و سیاسی پسامشروطه از طریق زبان فارسی 1 16 245919 10.30488/sipl.2026.563367.1126 FA محمدرضا عابدی جیقه دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات فارسی و زبان های خارجی، دانشگاه تبریز، ایران 0000-0003-1640-3288 محدّثه فتوّت دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی محض، دانشکده ادبیات فارسی و زبان های خارجی، دانشگاه تبریز، ایران 0009-0000-5108-4169 محمد مهدی پور استاد گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات فارسی و زبان های خارجی، دانشگاه تبریز، ایران 0000-0002-4536-8920 ابراهیم اقبالی دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات فارسی و زبان های خارجی، دانشگاه تبریز، ایران Journal Article 2025 12 01 This study addresses two fundamental questions: What are the causes of Iranian society’s underdevelopment? What are the ways to overcome it? The research seeks answers in the views of Dr. Mahmoud Afshar and his like-minded colleagues in the Journal of Ayandeh. Following the Iranians’ encounter with Europe and the shock of Iran’s defeat in the wars with Russia, a progressive movement emerged among Iranian statesmen and intellectuals. In response to the central question: Why have we fallen behind the caravan of civilization? Various Iranian thinkers proposed different solutions based on their analyses. These included changing the script, reforming the alphabet, promoting education, establishing the rule of law, and fostering Islamic unity, among others. From the perspective of the journal’s editors, the primary cause of Iran’s underdevelopment lies in its geographical, cultural, and linguistic dispersion and fragmentation. To overcome this challenge, they advocated the creation of national unity and a cohesive national identity through the strengthening and promotion of the Persian language. Focusing on the monthly Journal of Ayandeh, this study examines relevant articles and analyzes the proposed strategies for nurturing, refining, and expanding the Persian language. این پژوهش با دو پرسش بنیادی «علت عقب‌ماندگی جامعة ایران» و «راه‌های برون‌رفت از آن» شکل‌ گرفته است و پاسخ به آن، در دیدگاه‌های «دکتر محمود افشار» و هم‌اندیشان او در نشریة «آینده» جست‌و‌جو می‌شود. از اواخر قرن هجدهم، در پی آشنایی ایرانیان با اروپا و تلنگری که بعد از شکست ایران در جنگ با روس به دولتمردان ایرانی زده‌شد، اندیشة ترقّی‌خواهی شکل گرفت و در پاسخ به سؤال محوریِ چرا از قافلة تمدن عقب مانده‌ایم؟ هریک از اندیشمندان ایرانی با تحلیل‌های متفاوتی راهکارهای خاص خود را مانند تغییر خط، اصلاح الفبا، علم‌آموزی، ایجاد قانون، وحدت اسلامی و... ارائه دادند. از دید گردانندگان مجلّة آینده اصلی‌ترین علت توسعه ‌نیافتگی ایران، پراکندگی و چندپارگی جغرافیایی، فرهنگی و زبانی و راهکار محوری برای غلبه بر آن، ایجاد یکپارچگی و هویت ملی واحد از طریق تقویت و ترویج زبان فارسی تواند بود. نگارندة این پژوهش با تمرکز بر ماهنامة آینده، مقالات مربوط به این هدف را بررسی کرده و راهکارهای آن را در جهت پرورش، پالایش و گسترش زبان فارسی تحلیل می‌کند.

https://sipl.gu.ac.ir/article_245919_de470d04cce91883303776d637660245.pdf

دانشگاه گلستان پژوهش های ادبی و اجتماعی 3115-8781 5 14 2026 05 22 The Aesthetics of Theatrical Punishment in the Novel The Last Day of a Condemned Man زیبایی‌شناسی تئاتر مجازات در رمان آخرین روز یک محکوم 17 32 245922 10.30488/sipl.2026.565399.1132 FA حمیدرضا دانش ناری استادیار دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی، گروه حقوق جزا و جرم‌شناسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران 0000-0003-2676-0422 عبدالرضا جوان جعفری بجنوردی استاد دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی، گروه حقوق جزا و جرم‌شناسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران ابوالفضل شرافتی دانشجوی کارشناسی‌ارشد حقوق کیفری و جرم‌شناسی، دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران Journal Article 2025 12 10 Punishment in traditional societies is an emotional response intertwined with violence, and its public display stirs the sentiments of the community. Performed publicly by the state in the main squares of cities in the past, brutal and corporal punishments were presented as a live theatre until the early 19th century. The public execution of corporal punishments was, in fact, a dramatic display of the legitimate use of violence on the body of the offender. However, theatrical punishment, as a form of entertainment and grand spectacle, was used to generate an aesthetic perception in the audience. The present article attempts to explain punishment in light of two concepts: aesthetics and the aesthetics of ugliness, by examining Victor Hugo’s The Last Day of a Condemned Man. To do so, it will employ close reading and qualitative content analysis. The findings suggest that power, through the dramatic execution of punishment, creates an artwork through the criminal's body. Despite the moral ugliness of violent punishments, their display has aesthetic qualities for audiences. Moreover, the ritualistic performance of punishment creates a collective aesthetic experience, fostering social solidarity and empathy. Aesthetic perception is linked to culture. Thus, with cultural progress in contemporary societies, individuals no longer derive pleasure from observing punishment. Rather, they experience disgust and hatred towards the violence of punishment. Consequently, the execution of punishment in modern societies has been moved behind the closed doors of prisons. مجازات در جوامع سنتی، یک پاسخ عاطفی است که با خشونت گره خورده است و تماشای آن احساسات جامعه را بر می‌انگیزند. مجازات‌های خشن و بدنی تا ابتدای قرن نوزدهم، به صورت علنی، توسط حکومت در میدان اصلی شهر و در قالب یک تئاتر زنده، اجرا می‌شود. اجرای علنی مجازات‌های بدنی در واقع نمایش دراماتیکی از اعمال خشونت مشروع بر جسم بزهکاران است. با این حال، به نظر می‌رسد که تئاتر مجازات به عنوان یک سرگرمی و نمایش بزرگ، ادراک زیبایی‌شناختی در تماشاگران ایجاد می‌کند. این مقاله تلاش می‌کند تا با تحلیل رمان آخرین روز یک محکوم، مجازات را ذیل دو مفهوم زیبایی‌شناسی و زیبایی‌شناسی زشتی تبیین نماید. یافته‌های این مقاله با بهره‌گیری از روش تحلیل محتوای کیفی نشان می‌دهد که قدرت با اجرای نمایشی مجازات و با استفاده از جسم، اثری هنری تولید می‌کند. با وجود زشتی اخلاقی مجازات‌های خشونت‌آمیز، اما نمایش آن‌ها دارای جلوه‌های زیبایی‌شناختی است. علاوه‌براین، اجرای آیینی مجازات موجب شکل‌گیری تجربۀ زیبایی‌شناسانۀ جمعی می‌شود که همبستگی و همدلی اجتماعی را به همراه دارد. ادراک زیبایی‌شناختی با فرهنگ جامعه ارتباط دارد، ازاین‌رو، با تحولات فرهنگی و متمدن شدن جوامع امروزی، افراد نه تنها از تماشای مجازات لذت نمی‌برند، بلکه نسبت به خشونت مجازات، احساس انزجار و تنفر می‌کنند. به همین دلیل در جوامع مدرن، اجرای مجازات به پشت در بستۀ زندان‌ها منتقل می‌شود.

https://sipl.gu.ac.ir/article_245922_843b1a6d3872dccf8b80e6b036b3050c.pdf

دانشگاه گلستان پژوهش های ادبی و اجتماعی 3115-8781 5 14 2026 05 22 Reflection of Marriage Rituals in the Azerbaijani Style of Persian Poetry: Focus on Khaqani’s Imagery بازتاب آیین‌های ازدواج در شعر سبک آذربایجانی با تمرکز بر تصویرهای شاعرانة خاقانی 33 47 245930 10.30488/sipl.2026.565351.1133 FA مهدی رمضانی استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه تبریز. تبریز. ایران، 0000-0001-8714-1815 Journal Article 2025 12 10 The study of classical Persian texts مطالعة متون کلاسیک امکان شناخت شیوة زیست و باورهای مردمان گذشته را فراهم می‌آورد؛ به‌ویژه آیین‌های اجتماعی و فرهنگی را که بازتابی روشن از جهان زندگی آنان است، نمایان می‌سازد. در این میان، آیین ازدواج از برجسته‌ترین جلوه‌های این میراث آیینی است. جستجویی کوتاه در متون شاخص سبک آذربایجانی نشان می‌دهد که آیین‌های ازدواج نه تنها لایه‌هایی از شیوة زندگی را آشکار می‌کنند، بلکه در شعر این حوزه جزو عناصر پربسامد تصویرسازی و معناپردازی است. در میان شاعران این سبک، خاقانی بیش از دیگران این آیین‌ها را در ساختار استعاری و زیبایی‌شناختی شعر خود ادغام کرده است. این پژوهش با روش توصیفی– تحلیلی و بر پایة استخراج مستقیم شواهد از دیوان خاقانی و نیز مقایسة آن با آثار نظامی، فلکی شروانی و مجیرالدین بیلقانی، مجموعة اصطلاحات و مفاهیم مربوط به آیین‌های ازدواج را شناسایی کرده و کارکرد آن‌ها را در سطوح فرهنگی، تصویرپردازی و استعاره‌سازی بررسی می‌کند. تحلیل ابیات نشان می‌دهد که آیین‌های ازدواج در شعر خاقانی از سطح گزارش فراتر می‌روند و در لایه‌های گوناگون به بستری برای آفرینش معنا بدل می‌شوند. مقایسة این شواهد با شعر نظامی و دیگر شاعران سبک آذربایجانی نیز بیانگر آن است که همگی از ذخیره‌ای فرهنگی مشترک بهره می‌برند، اما دقت جزئی‌نگرانه و توان تصویرسازی خلاقانة خاقانی جایگاهی ممتاز برای او رقم زده است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که مطالعة آیین‌های ازدواج در شعر آذربایجانی، افزون بر روشن ساختن بخشی از سنت‌های فرهنگی جامعة ایرانی، نسبت میان تجربة اجتماعی و تخیل شاعرانه را نیز آشکار می‌سازد و از این رهگذر، تحلیلی نو از جایگاه این سبک در تاریخ ادبیات فارسی ارائه می‌کند.

https://sipl.gu.ac.ir/article_245930_316173cf91a66b806dd41e2fd038fa7d.pdf

دانشگاه گلستان پژوهش های ادبی و اجتماعی 3115-8781 5 14 2026 05 22 Narratological Analysis of Sejel Sefid Based on Seymour Chatman’s Theory تحلیل روایت‌شناختی داستان کوتاه سِجِلّ سفید براساس چارچوب سیمور چتمن 49 72 245937 10.30488/sipl.2026.566283.1140 FA مارال رحیمی دانش‌آموختۀ فلسفه هنر، گروه فلسفه هنر، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران 0009-0008-0715-5386 سحر فائقی استادیار جامعه‌شناسی فرهنگی، گروه مدیریت، واحد اصفهان(خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران 0000-0002-5223-228X اکرم هراتیان استادیار زبان و ادبیات فارسی، گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران، 0000-0002-5324-5429 Journal Article 2025 12 14 The identity crisis experienced by Afghan women in Iran as a result of otherization, displacement, and their suspension between the homeland and the host country has emerged as a significant theme in immigrant literature. This study examines this crisis in Sejel Sefid, a short story by Masoumeh Jafari included in her collection Why Not Make Darkness My God? Drawing on the postcolonial insights of Homi K. Bhabha, Bill Ashcroft, Robert J. C. Young, and Edward Said, as well as Seymour Chatman’s three-level narratological model (story, discourse, and ideology), the study analyzes the narrative dimensions of Sejel Sefid. The findings reveal that symbols such as the white certificate, the dark house, and the nameless document signify both an identity crisis and a desire to erase the past. Moreover, in their encounter with dominant and exclusionary discourses, the protagonists experience fragmented and suspended identities. The narrative voice, adopting a critical stance, challenges the dominant mechanisms of othering and exclusion. The findings further suggest that immigrant literature does not merely represent suffering; rather, it serves as a space for resistance, agency, and the reconstruction of immigrant women’s identities within liminal conditions بحران هویت زنان مهاجر افغانستانی در ایران، در پی تجربه‌های ناخانگی، دیگری‌بودگی و تعلیق میان سرزمین مبدأ و مقصد، به یکی از مسائل مهم ادبیات مهاجرت بدل شده است. این پژوهش به بررسی بازنمایی این بحران در داستان کوتاه سِجِلّ سفید از مجموعة چرا تاریکی را خدای خود نکنم اثر معصومه جعفری می‌پردازد. پژوهش حاضر با بهره‌گیری از نظریات پسااستعماری هومی بابا، بیل اشکرافت، رابرت یانگ و ادوارد سعید، و با اتکا به چارچوب روایت‌شناسی سه‌سطحی سیمور چتمن (داستان، گفتمان و ایدئولوژی)، متن را به شیوه‌ای تحلیلی بررسی می‌کند. یافته‌ها نشان می‌دهد: ۱) نمادهایی چون «سِجِلّ سفید»، «خانۀ تاریک» و «کاغذهای بی‌نام» بحران هویت و میل به محو پیشینه را بازنمایی می‌کنند؛ ۲) شخصیت اصلی در مواجهه با گفتمان‌های متعارض مبدأ و مقصد، هویتی چندپاره و معلق را تجربه می‌کند؛ ۳) صدای روایی متن با لحنی انتقادی، سازوکارهای مسلط تولید «دیگری» را به چالش می‌کشد. نتایج پژوهش نشان می‌دهد ادبیات مهاجرت، فراتر از بازتاب رنج، به فضایی برای مقاومت، کنشگری و بازآفرینی هویت زنان مهاجر در موقعیت‌های بینابینی تبدیل شده است.

https://sipl.gu.ac.ir/article_245937_21ec922eaa79c6a48480b1f6d08d059c.pdf

دانشگاه گلستان پژوهش های ادبی و اجتماعی 3115-8781 5 14 2026 05 22 The Position of Sohrab Sepehri in the Literary Field of the 1960s through the Lens of Pierre Bourdieu’s Theory جایگاه سهراب سپهری در میدان ادبی دهۀ چهل براساس نظریۀ پییر بوردیو 73 86 245941 10.30488/sipl.2026.570984.1158 FA افسانه رمضانی دانشگاه یاسوج قاسم سالاری دانشگاه یاسوج Journal Article 2026 01 06 The Iranian literary field during the 1960s and 1970s was dominated by political and socially committed discourses. Within this context, Sohrab Sepehri pursued a distinct path that appeared ostensibly indifferent to contemporary sociopolitical issues, raising important questions regarding his position within the literary field. Drawing on Pierre Bourdieu’s theory of the field, this article examines Sepehri’s unique position in the Iranian literary landscape. Bourdieu’s framework, with its emphasis on concepts such as ‘habitus’, various forms of capital (economic, cultural, social, and symbolic), and the field as a space of competition and relational dynamics, provides a powerful analytical tool for understanding how positions and reputations are formed and consolidated within social spaces. The findings of this study suggest that Sepehri should be understood not merely as an artist inspired by nature but as an active agent within the literary field whose practices, whether conscious or unconscious, can be interpreted in relation to the structures and forces shaping that field. Drawing upon substantial cultural capital, including his mastery of classical Persian literature, painting, and Eastern philosophy, as well as significant social capital through his connections with intellectual circles while remaining independent of dominant literary movements, Sepehri established a distinctive position. Above all, his mystical and nature-oriented habitus enabled him to adopt a stance characterized by the rejection of the dominant political discourse and the construction of an alternative mystical-philosophical discourse میدان ادبی ایران در دهه‌های چهل و پنجاه شمسی تحت سیطرۀ گفتمان‌های سیاسی و متعهد بود. سهراب سپهری، در این میان، مسیری متمایز با ظاهری «بی‌تفاوت» به مسائل روز پیمود که موجب طرح پرسش‌هایی درباره جایگاه او در این میدان شد. این مقاله با اتکا به نظریۀ «میدان» پیر بوردیو، موقعیت منحصربه‌فرد سپهری را تحلیل می‌کند. نظریۀ بوردیو با تأکید بر مفاهیمی چون «منش»، «انواع سرمایه» (اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی، نمادین) و «میدان» به‌عنوان فضایی از رقابت‌ها و روابط، ابزاری قدرتمند برای رمزگشایی از چگونگی شکل‌گیری و تثبیت موقعیت افراد و آثار در فضاهای اجتماعی ارائه می‌دهد. نتایج این جستار نشان میدهد سهراب سپهری نه صرفاً یک هنرمند الهام‌گرفته از طبیعت، بلکه یک «کنشگر» در میدان ادبی است که کنش‌های او، چه آگاهانه و چه ناخودآگاه، در تعامل با ساختارها و نیروهای این میدان قابل تفسیر است. سپهری با بهره‌گیری از سرمایه‌های فرهنگی غنی (شامل تسلط بر ادبیات کهن، نقاشی و فلسفۀ شرق)، سرمایۀ اجتماعی اثرگذار (ارتباط با حلقه‌های روشنفکری بدون وابستگی به جریان‌های مسلط) و به‌ویژه با تکیه بر منش عارفانه و طبیعت‌گرای خود، موضع متمایزی در پیش گرفت که مبتنی بر طرد گفتمان سیاسی مسلط و خلق گفتمان عرفانی- فلسفی بود.

https://sipl.gu.ac.ir/article_245941_d42037da9939a2191061c7a42b0377fc.pdf

دانشگاه گلستان پژوهش های ادبی و اجتماعی 3115-8781 5 14 2026 05 22 The Role of Literature in the Institutionalization of Public Law Concepts in the Constitutional Era: From the Idea of Law to National Sovereignty نقش ادبیات در نهادینه‌سازی مفاهیم حقوق عمومی در عصر مشروطه: از اندیشۀ قانون تا حاکمیت ملی 87 104 245943 10.30488/sipl.2026.571437.1160 FA باقر صدری نیا گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات فارسی و زبان های خارجی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران 0000-0001-6661-7108 نازنین صدری نیا گروه حقوق عمومی و بین الملل، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران 0009-0002-2092-3227 Journal Article 2026 01 08 The Iranian Constitutional Revolution (1906) created the conditions for a fundamental transformation in the country's political, social, and cultural spheres, paving the way for a transition from absolute monarchy to a rule-of-law national governance. This transformation required an appropriate cultural foundation for the consolidation of new political and legal concepts; literature, and Persian poetry in particular, played a considerable role in embedding these concepts within contemporary society and political thought. During this period, Persian literature became an important instrument in the process of institutionalizing public law. This study is organized in a descriptive-analytical manner to explain the active role of Constitutional-era literature in transmitting and internalizing public law concepts such as the rule of law and national sovereignty. The central research question is: how did Constitutional literature contribute to the institutionalization of public law concepts, particularly the ideas of law and national sovereignty? The findings indicate that the literature of this era, by distancing itself from the complex language of earlier periods, employing plain language, and avoiding excessive use of literary ornamentation, was placed in the service of substantive utility. This approach, by addressing the general public, succeeded in conveying foundational legal concepts to various segments of society. In this way, Constitutional literature, as the cultural arm of the constitutionalist movement, rendered new concepts such as national sovereignty, general will, and constitutional law accessible to all, transferring them from the elite level to the broader populace. By sustaining the discourse of public law, literature prepared the ground for replacing the ruler's will with the will of the people, establishing the rule of law, and consolidating national sovereignty as the source of political legitimacy. انقلاب مشروطۀ ایران (۱۲۸۵ش/1324ق) زمینۀ تحولی بنیادین را در حوزۀ سیاست، ساختار اجتماعی و فرهنگی کشور فراهم آورد و مسیر گذار از سلطنت مطلقه به حاکمیتی ملی و قانون‌مدار را هموار ساخت. این دگرگونی، نیازمند بستر فرهنگی مناسبی برای تثبیت مفاهیم نوین سیاسی و حقوقی بود؛ ادبیات و به‌ویژه شعر فارسی سهم درخور اعتنایی در تثبیت این مفاهیم در سپهر جامعه و اندیشۀ سیاسی معاصر برعهده داشت. در این دوره، ادبیات فارسی به ابزاری مهم در فرآیند نهادینه‌سازی حقوق عمومی تبدیل شد. این پژوهش به شیوۀ توصیفی- تحلیلی و با هدف تبیین نقش فعّال ادبیات مشروطه در انتقال و درونی‌سازی مفاهیم حقوق عمومی همچون قانون‌گرایی و حاکمیت ملی سامان یافته است. پرسش محوری پژوهش آن است که ادبیات مشروطه چگونه در فرایند نهادینه‌سازی مفاهیم حقوق عمومی، به‌ویژه اندیشۀ قانون و حاکمیت ملی، نقش ایفا کرده است؟ یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که ادبیات این عصر، با فاصله گرفتن از زبان پیچیدۀ ادوار قبل، بهره‌گیری از زبان ساده و اجتناب از کاربرد بی‌رویۀ آرایه‌های ادبی، در خدمت سودمندی محتوا قرار گرفت. این رویکرد، با مخاطب قرار دادن عموم مردم، موفق به انتقال مفاهیم بنیادین حقوقی به میان اقشار گوناگون جامعه شد. بدین ترتیب ادبیات مشروطه، به عنوان بازوی فرهنگی مشروطه‌خواهی، مفاهیم نوینی چون حاکمیت ملی، ارادۀ عمومی و قانون اساسی را همه‌فهم ساخت و از سطح نخبگان به تودۀ مردم منتقل نمود. ادبیات با دوام بخشیدن به گفتمان حقوق عمومی، زمینه را برای جایگزینی ارادۀ حاکم با ارادۀ مردم، استقرار قانون و تثبیت حاکمیت ملت به عنوان سرچشمۀ مشروعیت، فراهم آورد.

https://sipl.gu.ac.ir/article_245943_4ad8137ebc0cb224fc84a197a2397636.pdf

دانشگاه گلستان پژوهش های ادبی و اجتماعی 3115-8781 5 14 2026 05 22 A Sociological Analysis of the Representation and Nature of Gender Interactions in Folktales: A Case Study of the Tales of Chehel Gisu Tala تحلیلِ جامعه‌شناختی بازنمایی کیفیت تعاملات جنسیتی در قصه‌های عامیانه (نمونۀ مورد: مطالعه قصه‌های چهل گیسو طلا) 105 122 245988 10.30488/sipl.2026.574637.1168 FA افسانه نوری دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران عبدالمجید محققی استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه یاسوج یاسوج،ایران آرمان حیدری دانشیار گروه جامعه شناسی دانشگاه یاسوج یاسوج، ایران 0000-0003-2782-2744 علی علیزاده استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه یاسوج یاسوج، ایران Journal Article 2026 02 08 Folk tales mirror a society’s culture and power structures. By probing older tales, we gain a historical view of attitudes toward the roles of women and men and see how discriminatory beliefs have been transmitted to later generations through narrative and allegory. This study describes and analyzes how strategies of gendered oppression and resistance are represented in the Chehel Gisu Tala tales, using a qualitative approach and thematic analysis. The sentence served as the unit of analysis; the meanings of relevant propositions were identified, coded, and then analyzed systematically. An inductive, a posteriori analysis showed that the principal strategies of oppression represented in these tales include control over women’s bodies, ownership and objectification of women, economic exploitation, expulsion from the home, divorce, polygamy, making decisions on behalf of daughters, reproduction, forced marriage, humiliation, and neglect. In response, women display diverse strategies of resistance such as escape, silence, knowledge and discernment, initiative, alliance and solidarity, leaving the household, norm-breaking, and sulking. The duality of oppression and resistance indicates that women are neither completely victims nor totally free, but they create new meaning and identity in the same power relations. قصه‌ها آینۀ فرهنگ و ساختار قدرت در جامعه‌اند. با واکاوی قصه‌های کهن می‌توان به بینشی تاریخی از نگرش به نقش زن و مرد دست یافت و دید چگونه باورهای تبعیض‌آمیز گذشته در قالب حکایت و تمثیل به نسل‌های بعد منتقل شده است. این پژوهش نحوۀ بازنمایی راهبردهای سرکوب و راهکارهای مقاومت جنسیتی را با رهیافت کیفی و روش تحلیل مضمون در قصه‌های چهل گیسو طلا توصیف و تحلیل کرده است. در این پژوهش، جمله به‌عنوان واحد تحلیل در نظر گرفته شد و معانی گزاره‌های مرتبط شناسایی، طبقه‌بندی و در نهایت به‌صورت نظام‌مند تحلیل شد. تحلیلِ استقرایی گزاره‌های مرتبط نشان داد مهم‌ترین راهبردهای سرکوب بازنمایی شده در قصه‌های چهل گیسو طلا شامل سلطه بر بدن، تملیک و شیء‌پنداری زنان، بهره‌کشی اقتصادی، بیرون راندن از منزل، طلاق، اختیار چندزنی، تصمیم‌گیری به جای دختران، تولید مثل، تحقیر و بی‌اعتنایی است. در مقابل زنان راهکارهای مقاومتی متفاوتی از جمله فرار، سکوت، دانایی، ابتکار عمل، اتحاد و همبستگی، ترک منزل، هنجارشکنی و قهر از خود بروز داده‌اند. این دوگانگیِ سرکوب و مقاومت نشان می‌دهد که زنان نه کاملاً قربانی‌اند و نه کاملاً آزاد، بلکه در دل همان مناسباتِ قدرت، معنا و هویتِ تازه‌ای می‌آفرینند.

https://sipl.gu.ac.ir/article_245988_6e886d43786bbc9c850c64a88a07fcfe.pdf

دانشگاه گلستان پژوهش های ادبی و اجتماعی 3115-8781 5 14 2026 05 22 Addiction and Habitus in Iranian Southern Local Color Stories with Emphasis on Pierre Bourdieu's Theory of Cultural Reproduction اعتیاد و هابیتوس در داستان‌های اقلیمی جنوب ایران با تأکید بر نظریة بازتولید فرهنگی بوردیو 123 137 245989 10.30488/sipl.2026.570706.1156 FA مریم محمدزاده دانشیار گروه زبان و ادبیّات فارسی، واحد اهر، دانشگاه آزاد اسلامی، اهر - ایران Journal Article 2026 01 04 This study, using a descriptive-analytical approach and library-based method, examines the representation of addiction in 19 literary works by 10 authors of southern Iranian regional literature from the 1960s and 1970s. The theoretical framework is Pierre Bourdieu's theory of cultural reproduction, with an emphasis on the concepts of habitus, doxa, symbolic violence, and field, which enables the analysis of how addictive habits are stabilized and transmitted within social contexts. The main objective is to explore the functions of tobacco use, alcohol consumption, and narcotics across three domains: rural, maritime, and industrial-working class. Findings indicate that addiction in these texts is not portrayed as an individual or biological act, but rather as part of the dominant culture and habitus. In the rural domain, addiction is linked to traditions, family rituals, and the prominent role of women; in the maritime domain, it is tied to labor relations, port activities, and the informal economy; and in the industrial-working class domain, it is depicted as a symbol of social collapse, the vulnerability of modern humanity, and psychological erosion. Across all these domains, social institutions such as family, school, and the workplace, instead of countering addiction, themselves become grounds for its transmission and consolidation, and these habits are intergenerationally reproduced and naturalized through the mechanisms of doxa (naturalization) and symbolic violence (imposition through legitimate institutions). Nevertheless, moments of moral awareness and the desire for liberation are also highlighted, pointing to the possibility of resistance against cycles of reproducing social anomalies. Accordingly, the regional literature of southern Iran provides an effective platform for cultural-social critique of addiction and can play a role in the critical re-reading of society's educational and social structures. این پژوهش با رویکرد توصیفی-تحلیلی و روش کتابخانه‌ای و با بررسی نوزده اثر داستانی از ده نویسندة اقلیم جنوب ایران در دهه‌های ۱۳۴۰ و ۱۳۵۰ به بازنمایی پدیدة اعتیاد در ادبیات اقلیمی جنوب ایران می‌پردازد. چارچوب نظری مطالعه، نظریة بازتولید فرهنگی پییر بوردیو با تأکید بر مفاهیم هابیتوس، دکسا، خشونت نمادین و میدان است که امکان تحلیل چگونگی تثبیت و انتقال عادات اعتیادی در بسترهای اجتماعی را فراهم می‌آورد. هدف اصلی پژوهش، واکاوی کارکرد مصرف دخانیات، مشروبات الکلی و مواد مخدر در سه حوزة روستایی، دریایی و صنعتی-کارگری است. یافته‌ها نشان می‌دهند که اعتیاد در این متون نه به‌عنوان کنشی فردی یا زیستی، بلکه به‌مثابة بخشی از فرهنگ مسلّط و هابیتوس تصویر می‌شود. در حوزة روستایی، اعتیاد با سنّت‌ها، آیین‌های خانوادگی و نقش پررنگ زنان پیوند دارد؛ در حوزة دریایی، با مناسبات کاری، بندری و اقتصاد غیررسمی گره خورده است؛ و در حوزة صنعتی- کارگری، به‌عنوان نماد فروپاشی اجتماعی، بی‌پناهی انسان مدرن و فرسایش روانی بازنمایی می‌شود. در تمامی این حوزه‌ها، نهادهای اجتماعی همچون خانواده، مدرسه و محیط کار به جای مقابله با اعتیاد، خود به بستر انتقال و تثبیت آن بدل شده‌اند و این عادات از طریق سازوکارهای دکسا (طبیعی‌سازی) و خشونت نمادین (تحمیل از طریق نهادهای مشروع) به‌صورت بین‌نسلی بازتولید می‌شوند. با این حال، لحظاتی از آگاهی اخلاقی و میل به رهایی نیز برجسته شده است که نشان‌دهندة امکان مقاومت در برابر چرخه‌های بازتولید ناهنجاری‌ها است. بر این اساس، ادبیات اقلیمی جنوب ایران بستری مؤثر برای نقد فرهنگی- اجتماعی اعتیاد فراهم می‌آورد و می‌تواند در بازخوانی انتقادی ساختارهای تربیتی و اجتماعی جامعه نقش‌آفرین باشد.

https://sipl.gu.ac.ir/article_245989_33480b19b7a9868ae4fcf33e0c64095d.pdf