دکترای فرهنگ و ادب عامه و عضو شورای ارشد علمی دایره المعارف بزرگ اسلامی
چکیده
نفت در سده اخیر یکی از مضمونهای تازه و بکر پیش روی جامعهی ایرانی بوده که آثار عمیق و دورانسازی بـر خوزستان و ادبیات آن برجای گذاشته است. خصوصاً انعکاس مسائل و مناسبات اجتماعی مرتبط با نفت در آثار داستانی نویسندگان خوزستانی قابل توجه است. به همین جهت در این پژوهش تلاش شده است تا نفت و مسائل و پیامدهای آن از ادبیات بومی خوزستان تا پیش از دهه هفتاد شمسی استخراج گردد و آنچنان که نتیجه این پژوهش نشان میدهدپیامدهای استخراج نفت و ایجاد شرکت نفت در خوزستان در قالب مضامینی چون اضمحلال شیوههای سنتی و اقتصاد بومی، رشد مناسبات سـرمایهداری، تغییر در انگارههای قشربندی اجتماعی، گـسیختگی و ناموزونی رشد اقتصادی-اجتماعی و گسترش حاشیهنشینی، دامـن زدن بـه مهاجرتهای وسیع روستایی، گسترش زندگی حاشیهای، گسترش و دامن زدن به تضادهای فـرهنگی- اجـتماعی، برخورد تحقیرآمیز و استعماری فرنگیان، بیداری ملی(خودآگاهی ملی) و هویتهای تازه در ادبیات بومی خوزستان انعکاس داشته است که از دید این آثار مهمترین آنها تضعیف شدید هویتهای عشیرهای و قومی و شکل دادن بـه هویتی جدید در قالب شرکت- شهرهای نفتی بـوده است.
Reflection of the social developments resulting from oil in the native literature of Khuzestan
نویسندهEnglish
mohammad Jaafari Ghanavati
The Encyclopaedia Islamica
چکیدهEnglish
In the last century, oil has been one of the fresh and pristine topics facing the Iranian society, which has left deep and epoch-making effects on Khuzestan and its literature.