پژوهش های ادبی و اجتماعی

پژوهش های ادبی و اجتماعی

اجتماعیات در آثار بهرام صادقی از منظر کارناوال گرایی باختینی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
استادیار زبان و ادبیات فرانسۀ دانشگاه ولایت
چکیده
ادبیات از همان زمان پیدایش­اش، اجتماعیات را در خودش بازتاب می‌داده است. ولی اوج این تحقیقات به متفکرانی چون کارل مارکس در قرن نوزدهم و گئورگ لوکاچ و لوسین گلدمن و تری ایگلتون و فردریک جیمسون و پی یر ماشری و... در قرن بیستم برمی‌گردد که دنبال خوانشی جامعه شناختی از ادبیات در آثار ادبی بودند. و این تحقیقات وقتی اوج گرفت که در نیمۀ اول قرن بیستم ولادیمیر پراپ ریخت شناسی قصه‌ها را نوشت و نشان داد که این قصه‌ها تقریباً در تمام جهان به لحاظ ساختار خیلی شبیه هم هستند و بعد از او میخائیل باختین آمد روی تاریخ شفاهی و فولکلورها و سنت‌ها از جمله کار کرد که اوج تحقیقاتش کتابش راجع به فرانسوا رابله بود که نشان داده بود چطور رنسانس در اعتلای فرهنگ شفاهی نقش داشته و رابله چطور توانسته بود از این فرهنگ شفاهی موجود و فولکلورها در اجتماعیات تاریخ بشریت استفادۀ بهینه بکند تا آثار پنج گانه­اش را خلق کند که همچنان یکی از بهترین آثار ادبی جهان باقی بماند، طوری که منتقدان و رمان نویسان بزرگی چون میلان کوندرا همچنان بر پیوند رئالیسم گرتسک و فرهنگ شفاهی در آثار او تأکید کرده‌اند. این خندۀ کارناوال در آثار بهرام صادقی به خنده‌ای تلخ و هجوآمیز تبدیل شده است و نه خنده‌ای از سر شادی و سرور. ما در این مقاله سعی خواهیم کرد نشانه‌ها و شاخصه‌های کارناوال را در آثار صادقی و مخصوصاً داستان سراسر بررسی کنیم و پی ببریم علت این دگرگونی خندۀ شاد به خندۀ سیاه چیست؟
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Social affairs in the Sadeghi's works

نویسنده English

Issa Soleymani
professeur du français
چکیده English

Social affairs

-اصلانی، محمد رضا (1389)، بازمانده‌های غریبی آشنا، تهران: نیلوفر.
-اکو، اومبرتو، کریر، ژان کلود (1392)، از کتاب رهایی نداریم، ترجمه مهستی بحرینی، تهران : نیلوفر.
-باختین، میخائیل (1401)، بوطیقای داستایوسکی، ترجمه عیسی سلیمانی، تهران : نوای مکتوب.
- ------------ (1395)، مسائل بوطیقای داستایوسکی، ترجمه نصرالله مرادیانی، تهران : حکمت کلمه.
-------------- (1394)، پرسش‌های بوطیقای داستایوسکی، ترجمه سعید صلح جو، تهران : نیلوفر.
- ------------ (1390)، تخیل مکالمه‌ای، جستارهایی دربارۀ رمان، ترجمه رؤیا پورآذر، تهران : نی.
- ------------ (1373)، سودای مکالمه، خنده، آزادی، گزیده و ترجمه محمد پوینده، تهران : آرست.
-پین، مایکل (1393)، فرهنگ اندیشۀ انتقادی، از روشنگری تا پسامدرنیته، تهران : مرکز.
-تادیه، ژان-ایو (1378)، نقد ادبی در قرن بیستم، ترجمه مهشید نونهالی، تهران : نیلوفر
-تودوروف، تزوتان (1377)، منطق گفتگویی میخائیل باختین، ترجمه داریوش کریمی، تهران : مرکز.
-دیوان حافظ (1382)، به تصحیح بهاء الدین خرمشاهی، تهران : دوستان.
-رونلد، نولز (1391)، شکسپیر و کارناوال پس از باختین، ترجمه رؤیا پورآذر، تهران : هرمس.
-صادقی، بهرام (1386)، سنگر و قمقمه های خالی، تهران : نیلوفر.
- --------- (1398)، ملکوت، تهران : نیلوفر.
-عابدینی، حسن، صد سال داستان نویسی ایران، تهران: چشمه.
-فرهنگ پسامدرن، رشیدیان عبدالکریم (1394)، تهران : نی.
-کوبریک، استنلی (1990)، چشمان باز بسته، ترجمه
-گلشیری، هوشنگ (1380)، باغ در باغ، تهران : نیلوفر.
ب) لاتین
-Bakhtine, Mikhail (1985), La poétique de Dostoïevski, Editions du seuil.
Blanchot, Maurice, (1980), L'entretien infini, Gallimard, Paris.-
Dostoïevski, Fiodor, (1978), L'Idiot, Paris, Gallimard.-
Dostoïevski, Fiodor, (1978), Le crime et le châtiment, Paris, Gallimard.-
-Jenny, Laurent, Le discours du carnaval, Littérature, No 16, IMAGES ET DISCOURS (DECEMBRE 1974), PP, 19-36