پژوهش های ادبی و اجتماعی

پژوهش های ادبی و اجتماعی

نقد و بررسی پژوهش‌های میان‌رشته‌ای جامعه‌شناسی و ادبیات بررسی موردی کتاب «اجتماعیات در ادبیات» نوشتۀ علی محمد سجادی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران
چکیده
            مجموعه­ی کتاب­هایی که در دهه­های اخیر در حوزه­ی اجتماعیات در ادبیات تألیف و چاپ شده، می­تواند بر گرایش پژوهشگران هر دو حوزه­ی ادبیات و جامعه­شناسی بر پژوهش­های میان رشته­ای دلالت داشته و آن را مرکزیتی بر نگرش­های نو و پیشرو دانست. لذا مخاطب در مواجهه با این آثار، مترصد مشاهده و کشف روش­ها، نظریات و داده­های به روز و پیشتاز است که به نتایجی دیگرگونه در حوزه­ی ادبیات و جامعه­شناسی ختم شود. در این میان، کتاب اجتماعیات در ادبیات اثر علی محمد سجادی به عنوان یکی از پژوهش­های دوره­ی میانی در این حوزه، بیش از آنکه متأثر از مبانی تحلیلی و روشمندی باشد، در موقعیت استیلای مؤلف بر متن، محل ارجاع برخی پژوهش­های دانشگاهی شده است.این مقاله سعی داردبا روشی توصیفی تحلیل، مبانی فصل­بندی، زیر عنوان­ها، روش منطقی در ارائه محتوا وساختار منطقی در تدوین اثر را مورد بررسی قرار دهد.نتایج حاصل از این بررسی خواهد گفت که این اثر، به واسطه­ی نگاه سنتی به موضوعی نو و فقدان بهره­مندی از نظریه­ی معیار و بالتبع روش تحقیق علمی در جمع­آوری، دسته بندی و نتیجه­گیری از داده­ها،اساساً نمی­تواند محل اعتبار در این­گونه پژوهش­ها بوده و بیش از هر چیز به یک متن تعلیمی با رویکردی اسنادی مبدل شده است.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Criticism of the book "Ejtema’eyyat Dar Adabiyyat" by Ali Mohammad Sajjadi

نویسنده English

Majid Hoshangi
چکیده English

The collection of books written and published in recent decades in the field of sociology in literature can indicate the tendency of researchers in both fields of literature and sociology to interdisciplinary research. And he considered it central to new and progressive attitudes. Therefore, when faced with these works, the audience is an observer to observe and discover the methods, ideas and new and leading data that will lead to different results in the field of literature and sociology. In the meantime, the book Ejtema’eyyat Dar Adabiyyat by Ali Mohammad Sajjadi, as one of the mid-term researches in this field, is more than influenced by analytical and methodical foundations, in the position of the author's control over the text, the reference point of some researches. It has been academic that this article tries to examine the basics of chaptering, sub-headings, logical method in presenting the content and logical structure in compiling the work. The results of this study will say that this work is due to the traditional look at a research with a new nature and the lack of benefit from the standard theory and consequently the scientific research method in collecting, categorizing, and drawing conclusions from the data. Basically, it cannot be a source of credit in such researches and above all, it has turned into an educational text with a documentary approach.

  • آبرامز، ام. اچ و جفری گالت هرفم (1387)، فرهنگ توصیفی اصطلاحات ادبی، سعید سبزیان، تهران: رهنما.
  • آلبرو، مارتین (1378)، مقدمات جامعه شناسی، منوچهر صبوری، تهران: نشر نی.
  • برگر، پیتر وتوماس لاکمن( 1375،) س‍اخ‍ت اج‍ت‍م‍اع‍ی واق‍ع‍ی‍ت (رس‍ال‍ه‌ای در ج‍ام‍ع‍ه‌شن‍اس‍ی ش‍ن‍اخ‍ت)، فریبرز مجیدی، ت‍ه‍ران: انتشارات علمی و فرهنگی.
  • بلیکی، نورمن (1392)، استراتژی­های پژوهش اجتماعی، هاشم آقابیگ­پوری، تهران: جامعه­شناسان.
  • بلعمی، ابوعلی محمدبن محمد (1353) تکمله و ترجمه­ی تاریخ طبری، ج 1، تصحیح محمد تقی بهار، به کوشش محمد پروین گنابادی، تهران: زوار.
  • بیرو، آلن (۱۳۶۷)، فرهنگ علوم اجتماعی، ترجمه باقر ساروخانی، تهران:کیهان.
  • پارسانیا، حمید (1390)،روش‌شناسی انتقادی حکمت صدرایی، قم: کتاب فردا.
  • .................... (1392)،نظریهوفرهنگ: روش‌شناسیبنیادینتکویننظریه‌هایعلمی، راهبرد فرهنگ، دوره 6، شماره 23.
  • ترنر، جاناتان (1378)، مفاهیم و کاربردهای جامعه شناسی، محمدعزیز بختیاری ومحمد فولادی، قم:مؤسسه آموزشى و پژوهشى امام خمینی.
  • ساروخانی، باقر (۱۳۷۵)،روش‌هایتحقیقدرعلوماجتماعی، جلد۱، تهران: انتشارات پژوهشگاه علوم انسانی و فرهنگی.
  • سجادی، جعفر (1380)، فرهنگ معارف اسلامی، ج 2،تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
  • سجادی، علی محمد (1387) اجتماعیات در ادبیات، تهران: مرکز نشر دانشگاهی.
  • صادقی فسایی، سهیلا و ایمان عرفان منش (1394)، مبانیروش­شناختی، پژوهشاسنادیدرعلوماجتماعی، موردمطالعه: تأثیراتمدرن شدنبرخانوادهایرانی، مجله راهبرد فرهنگ، شماره 29.
  • عسگری حسنکلو، عسگر (1387)،سیر نظریه‌های نقد جامعه شناختی ادبیات، ادب پژوهی، دوره1، شماره4.
  • فولادی، محمد (1393)، جایگاه و قلمرو پژوهش کیفی، نقد و بررسی، عیار پژوهش در علوم انسانی، سال چهارم، شماره دوم، پیاپی 8.
  • کارول، نوئل (1393)، دربارة نقد، گذری بر فلسفة نقد، صالح طباطبایی، تهران: نشر نی.
  • وثوقی، منصور و علی اکبر نیک‌خلق (1377)، مبانی جامعه‌شناسی، تهران: خردمند.
  • ولک، رنه و آوستن وارن (1381) نظریه­ی ادبیات، ضیا موحد و پرویز مهاجر، تهران: انتشارات علمی فرهنگی.
  • هالت،کریستین. ای (1379)،پژوهش و پژوهش نویسی­نامه، خلیل میرزایی و مالـک میرهاشـمی و حمیدرضـا فاطمیپور، تهران: نشر روش.

Mogalakwe, M. (2006). The Use of Documentary Research Methods in Social Research., African Sociological Review. Volume 10. pp 221-230.