اجتماعیات در رمان طریق بسمل شدن از محمود دولت‌آبادی

بدیعی, نادره; عرب یوسف آبادی, فائزه; سنچولی, احمد

اجتماعیات در رمان طریق بسمل شدن از محمود دولت‌آبادی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

نادره بدیعی ¹

فائزه عرب یوسف آبادی ²

احمد سنچولی ²

¹ دانشجوی کارشناسی‌ارشد زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه زابل

² دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه زابل

چکیده

محمود دولت‌آبادی نویسندهای است با سبک نوشتاری واقعگرا و در رمانهای متعدد به زندگی و رویکردهای اجتماعی و سیاسی نگاهی عینیگرا دارد. رمان طریق بسمل شدن دولت آبادی، داستانی دربارة جنگ هشت سالة ایران و عراق است که دارای 52 شخصیت است. در این رمان، ماجرای تپه‌ای موسوم به صفر از زاویه‌ی دید دو راوی از هر دو کشور متخاصم روایت میشود. با وجود جایگاه خاص اجتماعیات در آثار این نویسنده و با توجه به فقدان تحقیقی بنیادین دربارة رمان طریق بسمل شدن که پس از ده سال اجازه چاپ یافت، پرداختن به این رمان در حوزهی نقد جامعه‌شناسی ضروری است. در پژوهش حاضر به بررسی رمان «طریق بسمل شدن» از منظر نقد جامعهشناسی پرداخته شده است. روش پژوهش، توصیفی-تحلیلی است. هدف در این پژوهش کشف اجتماعیات در رمان طریق بسمل شدن است. پژوهش بر پایة این پرسش اصلی شکل گرفت که مؤلفه‌های بارز اجتماعیات در رمان طریق بسمل کدام است؟ نتیجة تحقیق حاکی از آن است که مولفههای بارز اجتماعیات در رمان طریق بسمل شدن عبارت است از: تقابل شخصیتهای طبقات مختلف اجتماع، زمینههای تاریخی اجتماعی و تقابل مسائل اجتماعی و فرهنگی در رمان طریق بسمل شدن.

کلیدواژه‌ها

طریق بسمل شدن

اجتماعیات

محمود دولت‌آبادی

طبقات اجتماع

زمینة تاریخی

مسائل فرهنگی

عنوان مقاله English

Societies in the novel "Tarig Besmel shodan" by Mahmoud Dolatabadi

نویسندگان English

Nadereh Badiei ¹

Faezeh Arab Yousefabadi ²

Ahmad Sanchooli ²

¹ University of Zabol

² University of Zabol

چکیده English

Mahmoud Dolatabadi is a writer with a realistic writing style who has an objective view on life and social and political approaches in numerous novels. Daulatabadi’s novel "Tarig Besmel shodan “is a story about the Iran-Iraq eight-year war. There are more than 52 characters in the novel "Tarig Besmel shodan". In this novel, the story of a hill called Sefr is told from the point of view of two narrators from two warring countries. Despite the special place of societies in the works of this author and due to the lack of fundamental research about the novel "Tarig Besmel shodan ", which was allowed to be published after ten years, it is necessary to address this novel in the field of sociological criticism. In the current research, the novel " Tarig Besmel shodan " has been investigated from the point of view of sociological criticism. The research method is descriptive-analytical. The purpose of this research is to discover the social aspects of the novel Tarig Besmel shodan. The research was formed on the basis of this main question, which are the prominent elements of society in Tariq Besmel shodan's novel? The preliminary results indicate that the salient components of socialization in the novel "Tarig Besmel shodan " are: the confrontation of characters from different social classes, social historical contexts, and the confrontation of social and cultural issues in the novel "Tarig Besmel shodan".

ادهمی، جمال؛ جهانگیری، پرویز و دیداری، چنور (1390)، «نقد جامعهشناختی رمان «سفر» محمود دولتآبادی»، فصلنامه زبان و ادب فارسی، سال سوم/شماره 7، صص35-54.
دولت‌آبادی، محمود (۱۳9۷) طریق بسمل شدن» چ 1، تهران: ‌چشمه.
رزقی، خدیجه (1393) بررسی جامعه‌شناسی رمان کلیدر محمود دولتآبادی ، استاد راهنما: محمد حسین خان محمدی، کارشناسی ارشد، دانشگاه ارومیه.
عسگری، عسگر و شهبازی، آرزو (1393)، «نقد ساختگرایی رمان همسایهها»، نشریه مطالعات داستانی، سال دوم، شمارۀ 3، صص 67-70.
فروزانفر، احمد؛ دینوی زاده، شهلا (1401)، «واکاوی نمادها و اسطوره‌های رمان طریق بسمل شدن از محمود دولت‌آبادی» ، پژوهشنامة ادبیات داستانی، شمارة 42، صص 177- 198.
کارکناننصرآبادی، محمد (1384)، «جنگ و هویت با رویکردی جامعهشناختی به جنگ ایران و عراق»، مجله مطالعات ملی، سال6، شماره2، صص 71-85.
گلدمن، لوسین (1371)، جامعه‌شناسی ادبیات (دفاع از جامعه‌شناسی رمان)، ترجمه: محمد پوینده، تهران: هوش و ابتکار.
گلدمن، لوسین (1382)، نقد تکوینی، ترجمه: محمدتقی غیاثی، تهران: نگاه.
میرصادقی، جمال؛ میرصادقی، میمنت (1377)، واژهنامة هنر داستاننویسی، تهران: مهناز.
نصر اصفهانی، محمدرضا؛ شمعی، میلاد (1388)، نقد جامعهشناختی رمان جای خالی سلوچ اثر محمود دولت آبادی. جامعهشناسی کاربردی، شمارة 36، صص 151-168.
Hobden,Stephen & wynJones, Richard (2001), "Marxist theories of Internaional Relations" in John Baylis and steve smith (eds), The Globali zation of world politics: An Introduction to International Relations, oxford university press.
Nettleton, S. (1996), The sociology of health and illness ,usa,polity press of sociology , Vol 85, No 9. Pp 94-108.
Rupert, M. (2009), "Antonio Gramsci", in: Jenny Edkins and Nick Vaughan will iams (eds), critical Theorists and Internationl Relations, London and new York: Routledge.
Shilling, C. (1993). body and social thory . London : Routledge.