پژوهش های ادبی و اجتماعی

پژوهش های ادبی و اجتماعی

تحلیل «مرگ اجتماعی» در اشعار نیما یوشیج

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
استاد گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه مازندران
چکیده
عصر حاضر را عصر اضطراب و فشار روانی و بیماری تمدن جدید خوانده­اند که از احساس عجز و ناتوانی انسان در مقابل تهاجم ناهنجاری­های اجتماعی پدید می­آیند و آرامش فردی و گرایش جمعی را چنان به مخاطره می­اندازند که انسان نه تنها احساس رسالت سیاسی و اجتماعی نمی­نماید، بلکه از تداوم زندگی فردی نیز دست می­کشد و مرگ را سزاوارتر از آن می­یابد. پژوهشگران مرگ را به اضطراری، طبیعی و ارادی تقسیم کرده­اند. از میان آن‌ها مرگ اضطراری دارای معنای حقیقی و دو دیگر دارای معنای مجازی­اند. در این مقاله تبیین شده که مرگ اجتماعی یا مرگ به مفهوم اجتماعی را می­توان به انواع مرگ افزود و از دیدگاه جامعه شناختی به تحلیل آن پرداخت. نیما بر اساس رسالت و تعهدی که برای خود قائل است نگاهش را از رمانتیسم به رئالیسم، به ویژه رئالیسم اجتماعی می­دوزد و به طرح ناهنجاری­ها و بیماری­های اجتماعی می­پردازد و از میان آن‌ها بیش از همه بر فقر، رنج، ذلت و خواری تأکید می­ورزد. از دیدگاه نیما این پدیده­ها اسباب ناآگاهی و ناتوانی انسان را فراهم ساخته و موجب ایستایی­اش می­گردند و این ایستایی برابر با مرگ و در مواردی مرگ سزاوارتر از آن است. فقر و رنج مورد نظر نیما غالباً ساخته انسان‌ها و در شمار شرور اخلاقی­اند و اگرچه از جهل و ناآگاهی، جنگ، بی­هدفی، بی­دردی، نفاق و نظایر آن‌ها مایه­ور می­گردند، ولی مردم می­توانند با تحصیل دانایی و توانایی بر آن‌ها فائق آیند و در جهت­گیری مناسبات اجتماعی و تصمیمات سیاسی به سمت انسانیت، مؤثر واقع شوند.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Analysis (social death) in the poems of Nima Yoshij

نویسنده English

aliakbar bagheri khalili
Persian Language and Literature Department, Mazandaran University
چکیده English

Analysis (social death) in the poems of Nima Yoshij

  • قرآن مجید، ترجمه مهدی الهی قمشه­ای، انتشارات اسوه.
  • بکر، ارنست(1388)، «وحشت از مرگ»، ترجمه سامان توکلی، مرگ(مجموعه مقالات)، ارغنون، شماره 26و 27، تهران: سازمان چاپ و انتشارات، صص 313-330.
  • بیکن، فرانسیس (1388)، «درباره مرگ»، ترجمه جواد گنجی، مرگ(مجموعه مقالات)، ارغنون، شماره 26و27، تهران: سازمان چاپ و انتشارات، صص 85-83.
  • بهجت پور، عبدالکریم و دیگران (1388)، تفسیر موضوعی قرآن کریم ، به کوشش علیرضا کمالی ، چاپ بیست و سوم قم : دفتر نشر معاف
  • تالیافرّو، چارلز(1382)، فلسفه دین در قرن بیستم، ترجمه انشاءلله رحمتی، چاپ اول تهران: دفتر پژوهش و نشر سهروردی.
  • تامسون کنت و دیگران (1387)، دین و ساختار اجتماعی، ترجمه علی بهرام پور و حسن محدثی، چاپ دوم، تهران: کویر.
  • جلالی مقدم، مسعود (1379)، درآمدی به جامعه شناسی دین، چاپ اول، تهران: نشر مرکز .
  • حمیدیان، سعید (1381)، داستان دگردیسی، چاپ اول، تهران: نیلوفر.
  • دومونتین، میشل (1388)، «فلسفیدن، آموختن و مردن»، ترجمه انوشیروان گنجی­پور، مرگ (مجموعه مقالات)، ارغنون، شماره 27و26، تهران: سازمان چاپ و انتشارات ، صص 82-73.
  • دهخدا، علی اکبر (1373)، لغت نامه، چهارده جلد، چاپ اول، تهران: دانشگاه تهران.
  • سجادی، سید جعفر(1361)، فرهنگ علوم عقلی، تهران: انجمن اسلامی حکمت و فلسفه ایران.
  • سنکا(1388)، «دو قطعه از سنکا در باب مرگ»، ترجمه امیراحمد آریان و امید مهرگان، مرگ (مجموعه مقالات)، ارغنون، شماره 26و27، تهران: سازمان چاپ و انتشارات، صص103-121.
  • شوپنهاور، آرتور (1388)، «در تأیید و نفی خواهش زیستن»، ترجمه خشایار دیهیمی، مرگ (مجموعه مقالات)، ارغنون، شماره 26و27، تهران: سازمان چاپ و انتشارات، صص103-121.
  • صلیبا، جمیل (1366)، فرهنگ فلسفی، ترجمه منوچهر صانعی دره­بیدی، چاپ اول، بی جا: حکمت
  • صنعتی محمد، «درآمدی به مرگ در اندیشه غرب»، مرگ(مجموعه مقالات)، ارغنون، شماره 26و27، تهران: سازمان چاپ و انتشارات، صص103-121.
  • فروزانفر، بدیع­الزمان (1370)، احادیث مثنوی، چاپ پنجم، تهران: امیرکبیر.
  • فروید، زیگموند (1388)، اندیشه­هایی در خور ایام جنگ و مرگ، ترجمه حسین پاینده، مرگ (مجموعه مقالات)، ارغنون، شماره 26و27، تهران : سازمان چاپ و انتشارات.
  • فلکی، محمود (1373)، نگاهی به نیما، چاپ اول، تهران: مروارید.
  • قریشی، علی اکبر (1361)، قاموس قرآن، پنج جلد، چاپ هشتم، تهران: دارالکتب الاسلامیه.
  • کاشفی، محمدرضا (1383)، مرگ تا قیامت، چاپ اول، قم: دفتر نشر معارف .
  • کرمی، خدابخش (1381)، اوتانازی مرگ آسان و راحت، چاپ اول، تهران: دفتر نشر معارف
  • گادامر هانس گئورک(1381)، تجربۀ مرگ ترجمه علی ملائکه، مرگ (مجموعه مقالات)، ارغنون، شماره 26و 27 ، تهران: سازمان چاپ و انتشارات.
  • لوکاچ، گئورک (1373)، پژوهشی در رئالیسم اروپایی، ترجمه اکبر افسری، چاپ اول، تهران: علمی و فرهنگی.
  • مالینوفسکی، برونسیلاو(1384)، نظریه­ای علمی درباره فرهنگ، ترجمه عبدالحمید زرین­قلم، چاپ دوم، تهران: گام نو.
  • مسعود، جبران(1376)، الرائد، ترجمه رضا انزابی­نژاد، دو جلد، چاپ دوم، مشهد: آستان قدس رضوی.
  • مطهری، مرتضی (1365)، حماسه حسینی، سه جلد، چاپ اول، تهران: صدرا.
  • ..........................(1376)، حق و باطل، چاپ شانزدهم، تهران: صدرا.
  • همیلتون، ملکلم (1377)، جامعه­شناسی دین، ترجمه محسن ثلاثی، چاپ اول، تهران: موسسه فرهنگی انتشاراتی تبیان.
  • یوشیج، نیما (1369)، برگزیده آثار نثر، به کوشش سیروس طاهباز، چاپ اول، بی جا: بزرگمهر.
  • -------- (1370)، مجموعه کامل اشعار، گردآورنده سیروس طاهباز، چاپ اول، تهران: نگاه.