پژوهش های ادبی و اجتماعی

پژوهش های ادبی و اجتماعی

تحلیل نا امنی اجتماعی و سیاسی در گلستان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 استادیار گروه جامعه شناسی دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد
2 استادیار گروه جامعه شناسی دانشگاه گلستان، گرگان، ایران
چکیده
گلستان سعدی که‌ قرن‌ هفتم‌ هجری قمری فراهم‌ آمده‌، در شمار اندرزنامه‌هایی‌‌ است‌ که حاوی محتواهای ارزشمند زیادی در زمینه‌های مختلف از جمله اجتماعی و سیاسی است. هدف از انجام تحقیق حاضر، شناخت اندیشۀ سعدی، ادیب بزرگ ایران در زمینۀ ناامنی اجتماعی و سیاسی در گلستان سعدی است. چارچوب نظری مقالۀ حاضر متکی بر نظریۀ نظام اجتماعی پارسونز و تحلیل ساختاری لوی اشتراوس است و با توجه به اینکه در هیچ یک از آثار قبلی، موضوع «ناامنی اجتماعی و سیاسی» مطرح نشده است. نسبت به آثار قبلی، از نوع اکتشافی است. سوم، در این مقاله تلاش شده است، با تحلیل گزاره­های حکایات سعدی، نظام معرفتی سعدی در زمینۀ ناامنی اجتماعی و سیاسی مشخص شود. در این پژوهش، ابتدا موقعیت‌ها شناسایی‌ و کدگذاری‌ شدند و سپس‌ کلیه‌عمل‌های‌ اجتماعی‌ گزارش‌ شده‌ در گلستان‌ براساس‌ عامل‌ و طرف‌ مقابل‌ او کدگذاری‌ گردید و بعد از این‌ گام، ‌عمل‌های‌ اجتماعی‌ یاد شده‌ براساس‌ «کُد» آن‌ دسته‌بندی‌ شد. بنابراین، تحقیق حاضر از نوع اسنادی و از نوع تحقیقات کیفی است. نتیجۀ این مطالعه نشان داد که ناامنی برای موقعیت‌های مختلف در جامعه مانند درباریان، لشکریان، مردم، افراد شاغل در بخش‌های مختلف درباری یا تجاری که با پادشاه در ارتباط هستند و یا حتی گدایان وجود دارد که ممکن است از طرف پادشاه یا متعلقان او مانند وزیر و دیگر درباریان، لشکریان و مأموران و یا شاهزاده باشد.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Analysis of Socio-Political Insecurity in Sadi’s Golistan

نویسندگان English

gholamreza sedighouraee 1
nowrouz nimroozi navakhi 2
1 Assistant Professor, Department of Sociology, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad
2 Assistant Professor, Department of Sociology, Golestan University, Gorgan, Iran
چکیده English

Written in 1285, Said’s Golistan belongs to didactic literature containing many invaluable contents in socio-political fields. The present study seeks to identify Sadi’s views on the socio-political background of insecurity in Gulistan.  The study will draw on Parsons’s theory of social system and Levi Struss’s structural analysis. The study can be interpreted as exploratory since the subject of ‘socio-political insecurity’ has not been raised in previous studies. The study will analyze propositions in anecdotes in Sadi’s Gulistan to demonstrate Said’s epistemological system about socio-political insecurity. Initially, situations will be identified and encoded. Then, all social acts reported in Golistan will be encoded based on agents and their counterparts. Afterwards, the aforementioned social acts will be classified based on codes. The current study is document-based and qualitative research. The study’s results indicated that the sense of insecurity was felt in various social situations by courtiers, military staff, common people, civil servants operating in trade and the Royal system, and even beggars. Their insecurity could be attributed to the king or people around him, such as courtiers, military officers, agents, and princes

کلیدواژه‌ها English

Security
Politics
King
Society
Gulistan
Sadi
  • اسلامی، روح‌الله (1397). سیاست‌نامۀ سعدی، تهران: تیسا.
  • امیدبخش، علیرضا؛ امیرجلالی، محمد (1400). «بررسی رابطۀ "خدایگان و رعیت" در آراء سیاسی سعدی از منظر تاریخ‌گرایی نو»، کهن‌نامۀ ادب پارسی، سال 12، شمارۀ 2: 91 ـ 124.
  • حکیم، محمدعلی؛ ناظمی، علی (1394). «بازتاب مفاهیم سیاسی در اندیشه و آثار سعدی شیرازی»، مجموعه مقاله‌های دهمین همایش بین‌المللی ترویج زبان و ادب فارسی دانشگاه محقق اردبیلی، 6-4 شهریور 1394: 879-866.
  • دهانی، مجیب‌الرحمن؛ مرادی، محمد (1398). «آیین سیاست در اندیشه سیاسی سعدی علیه رحمه»، پژوهشنامۀ اورمزد، شمارۀ 48: 160 ـ 178.
  • رحیمی، مهدی و خواجه‌ایم، احمد و نگاریان، اعظم (1398). «بررسی تطبیقی ادبیات سیاسی در گلستان سعدی، بهارستان جامی و پریشان قاآنی»، دومین کنفرانس بین المللی مطالعات زبان، ادبیات، فرهنگ و تاریخ. 2-26.
  • سعدی، مصلح بن عبدالله بن مشرّف (1385)، گلستان سعدی، تصحیح: محمدعلی فروغی، تهران: انتشارات علمی، چاپ پنجم.
  • صدیق اورعی، غلامرضا و قاسم­زاده، مرضیه (1375). موضع تاریخی مردم ایران نسبت به ارکان حکومت، طرح پژوهشی، کارفرما: سازمان فرهنگ و ارشاد اسلامی مشهد، مجری: پژوهشکدۀ اقبال جهاد دانشگاهی مشهد.
  • صدیق اورعی، غلامرضا و اسکافی نوغانی، مریم (1395). «چگونگی گزارش ناامنی سیاسی به شاه در گلستان سعدی»، پژوهشنامه علوم سیاسی، سال11، شمارۀ 3: 181 ـ 203.
  • طایفی، شیرزاد؛ سهرابی، زهره (1400). «نقد نشانه‌شناختی کارکرد آشوب در نظم در باب اول گلستان سعدی»، مطالعات زبانی و بلاغی، سال 12، شمارۀ 26: 285 ـ 314.
  • قاسمی، علی (1399). «فهم ‌مسئلۀ‌ اصلی ‌اندیشه ‌سیاسی ‌سعدی»، رهیافت‌های سیاسـی و بین‌المللی، دورۀ 12، شمارۀ2: 41ـ 68.