پژوهش های ادبی و اجتماعی

پژوهش های ادبی و اجتماعی

بررسی تطبیقی مشکلات و شخصیت زنان در دو نمایشنامۀ سایه نوشتۀ رزا جمالی و نمایشنامۀ زبان‌ تمشک‌های وحشی نوشتۀ نغمه‌ ثمینی با استفاده از روش تحلیلی جامعه‌شناسانۀ ادبیات لوسین‌گلدمن

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
سمیرا کریم پور 1
سید مصطفی مختاباد امرئی 2
محمد جعفر یوسفیان کناری 3
1 دانشجوی دکتری، پژوهش هنر، هنر و معماری، واحد علو م و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران ، ایران
2 استاد دانشکده هنر و معماری، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
3 دانشیار ادبیات نمایشی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
10.30488/sipl.2025.523052.1090
چکیده
دو نمایشنامۀ سایه نوشتۀ رزا جمالی و زبان ­تمشک‌های ­وحشی نوشتۀ نغمه­ ثمینی به روش تطبیقی، واکاوی می­شود تا با مطالعۀ مسائل زنان دهۀ ­نود از دید دو نمایشنامه‌نویس زن، روشن شود کدام‌یک بیشتر با مشکلات زنان جامعه، آشنا بوده، چه اندازه برای نشان دادن آن تلاش نموده و راه‌حل مناسب­تری برای برون­رفت از مشکلات داده­اند. هدف، شناسایی مسائل، مشکلات و شخصیت زنان با رویکرد «ساختارگرایی تکوینی» گلدمن است. این پژوهش ضمن معرفی مفاهیم نقد ساختارگرایی تکوینی گلدمن در نقد جامعه­شناختی، به ارزیابی این مفاهیم در دو نمایشنامۀ­ مورد بررسی می­پردازد. بر اساس یافته­های این پژوهش مشخص می­گردد از لحاظ کلیت واقعیت اجتماعی، نمایشنامۀ سایه، تعداد بیشتری از زنان را می‌تواند با خود همراه کند چراکه زنان در دهۀ نود بیشتر، درگیر مسائل اقتصادی و نابرابری جنسیتی بوده‌اند؛ اما در نمایشنامۀ زبان­ تمشک‌های وحشی، مشکلات حول محور اوضاع سیاسی می­گردد؛ اوضاعی که باعث شد زندگی امن زن نمایشنامه، ناامن شود. این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی به شیوۀ اسنادی با تشریح تئوری و کاربرد ساختگرایی تکوینی گلدمن انجام‌ شده است.
کلیدواژه‌ها
جامعه‌شناسی ادبیات
وضعیت زنان در دهۀ نود
سایه
زبان تمشک‌های وحشی
ساختگرایی تکوینی
لوسین‌گلدمن

عنوان مقاله English

Comparative Examination of Dilemmas and Female Characters in Two Plays: Shadow by Rosa Jamali and Wild Blackberries’ Tongue by Naghmeh Sameeni Using Lucien Goldmann’s Sociological Analysis

نویسندگان English

samira Karimpoor 1
Mostafa Mokhtabad-Ameri 2
Mohammad Jafar Yousefian Kenari 3
1 PhD. Candidate, Art, Art and Architecture Research, University of Science and Research, Islamic Azad University, Tehran, Iran
2 Professor, Faculty of Art and Architectur, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran
3 Associate Professor, Dramatic Literature, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran
چکیده English

The present study strives to comparatively dissect two plays: Shadow by Rosa Jamali and Wild Blackberries’ Tongue by Naghmeh Sameeni. Reading women’s issues from 2010 to 2020 through the lens of two female playwrights, the study seeks to illuminate which female playwright has been familiar with women’s problems and to what extent she has sought to mirror their difficulties and offer a feasible solution to settle their issues. The study targets identifying female characters through Lucien Goldmann’s generative structuralism. Besides introducing Lucien Goldmann’s critical concepts in sociological criticism, the study will evaluate his insights in Shadow and Wild Blackberries’ Tongue. The study’s findings indicate that, regarding the social realities in general, Shadow can make many women sympathize with it since these women were grappling with economic issues and gender inequalities from 2010 to 2020. In contrast to Shadow,  Wild Blackberries’ Tongue revolves around political issues, making women’s lives insecure during that period. In conducting its analysis, the present study employed a descriptive-analytical and document-based approach and exploited Lucien Goldmann’s generative structuralism

کلیدواژه‌ها English

Literature&‌rsquo؛ s Sociology
Women&‌rsquo؛ s Conditions from 2010 to 2020
Shadow
Wild Blackberries&‌rsquo؛ Tongue
Generative Structuralism
Lucien Goldmann
  1. آبوت، پاملا؛ والاس، کلر (1380). جامعه‌شناسی زنان، ترجمۀ منیژه عراقی، تهران: نشر نی.
  2. اشرفی، سکینه؛ بهبودی، داوود (۱۳۹۷). و سه وجهی رشد نابرابری و فقر در ایران طی برنامه‌ها توسعه، رفاه اجتماعی، شمارۀ ۷۱: 9-44.
  3. پوینده، محمدجعفر(1377). درآمدی بر جامعه‌شناسی ادبیات، تهران: انتشارات نقش‌جهان.
  4. ترابی،علی‌اکبر،(1358)، جامعه‌شناسی ادبیات فارسی،تهران،انتشارات فروزش. (از این منبع در متن استفاده نشده است)
  5. ثمینی، نغمه (1398). زبان تمشک‌های وحشی، نشر نی: تهران.
  6. جمالی، رزا (1399). سایه، تهران : نشر سیب سرخ.
  7. حیدری، زهرا؛ شکری، عباس (۱۳۹۸). موانع مشارکت نخبگان سیاسی زن در عرصۀ تصمیم‌گیری‌های سیاسی و مدیریتی، پژوهشنامۀ علوم سیاسی، شمارۀ 1: 63-94.
  8. ­ژنه، ژان،(1398)، کلفت‌ها، ترجمه­ایرج­انور،تهران، انتشارات میلکان. (از این منبع در متن استفاده نشده است)
  9. سارتر، (1360)،ادبیات چیست، ترجمه ابوالحسن نجفی و مصطفی ­رحیمی،تهران، انتشارات زمان. (از این منبع در متن استفاده نشده است)
  10. صفایی­پور، مسعود؛ زادولی خواجه، شاهرخ (1394). تحلیلی بر موانع مشارکت اقتصادی زنان در ایران، فصلنامۀ جامعه‌شناسی اقتصادی و توسعه، سال 5، شمارۀ 1 (شمارۀ صفحات مقاله ذکر شود؛ از ص ؟ ـ ص ؟)
  11. عطریان، پوریا (1396). بررسی خلأ قانونی خشونت خانگی علیه زنان در حقوق کیفری ایران، فصلنامۀ حقوق ملل، سال هفتم، شمارۀ 25. (شمارۀ صفحات مقاله ذکر شود)
  12. کامو، ،آلبر،(1382)، افسانه ­سیزیف، تهران: دنیای­نو. (از این منبع در متن استفاده نشده است)
  13. گلدمن، لوسین (1370). کانت و فلسفه معاصر، ترجمۀ پرویز بابایی ، تهران: انتشارات آگاه.
  14. لئونوف،لئونید،(1356)،وظیفه ادبیات، ترجمه ابوالحسن نجفی، تهران: انتشارات زمان. (از این منبع در متن استفاده نشده است)
  15. مرکز آمار ایران، (1395). گزیدۀ نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن، تهران: آمار ایران.
  16. مقدسی، محمدباقر؛ عامری، زهرا (1395). ازدواج اجباری؛ از ممنوعیت انگاری تا جرم انگاری، نشریۀ آموزه‌های حقوق کیفری، شمارۀ 12. (شمارۀ صفحات مقاله ذکر شود)

    17.  

    مجلات:

    • روزنامه همشهری،جمعیت زنان خانه‌دار، دوشنبه12آبان1399. (از این منبع در متن استفاده نشده است)
    • مجله فرهنگ زندگی،نظریه سایه یونگ، 10خردادماه1397. (از این منبع در متن استفاده نشده است)

     

    English sources

    1. Goldmann, Lucien (1980). Essays on Method in the Sociology of Literature, translated & edited by Boelhower, William Q, Telos press ST. Louis, Mo.
    2. Goldmann, Lucien, (1945), Kant and the Philosophy of Art, London j N L B, Atlantic Highlands, i HUMANITIES PRESS.
    3. Laurenson, Diana T. & Swingewood,Alan (1972), the Sociology of Literature, Schocken books Inc.N.Y.