پژوهش های ادبی و اجتماعی

پژوهش های ادبی و اجتماعی

بازتاب مسائل اجتماعی در شعر شاعران سوسیالیستی افغانستان (مطالعة موردی مجلۀ ژوندون)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجو دکترا، گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه بین المللی امام خمینی ره، قزوین، ایران،
2 استاد گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی ره، قزوین، ایران
چکیده
ادبیات سوسیالیستی واقع‌گرا در افغانستان، یکی از برجسته‌ترین و اثرگذارترین جریان‌های ادبی در تاریخ ادبیات معاصر این کشور به شمار می‌آید؛ جریانی که به ‌واسطۀ غنای محتوایی و هنری، توانسته جایگاهی درخشان در منظومۀ ادبیات افغانستان به خود اختصاص دهد. این مکتب، با تأکید عمیق بر مسائلی چون عدالت اجتماعی، باورهای ایدئولوژیک و دغدغه‌های مردم‌محور، در عین حال نوآوری‌های ساختاری و محتوایی چشمگیری را نیز به نمایش بگذارد. بازنمایی هوشمندانه و هنرمندانه مفاهیم اجتماعی، سیاسی و طبقاتی در شعر، از ویژگی‌های ممیز آن است. شعر سوسیالیستی واقع‌گرا، نه‌تنها در مقام یک آفرینش ادبی، بلکه به عنوان ابزار انتقال آگاهی، بیان مقاومت، و بازتاب آرمان‌های جمعی، در بستر فرهنگی و اجتماعی افغانستان نقشی تعیین‌کننده ایفا کرده است. بر همین اساس، پژوهش حاضر با هدف بررسی بازتاب مسائل اجتماعی در شعر سوسیالیستی افغانستان، به واکاوی کیفیت بازتاب مفاهیم اجتماعی در آثار شاعران برجستۀ این حوزه با تکیه بر اشعار منتشرشده در نشریۀ معتبر ژوندون پرداخته است. یافته‌های این تحقیق نشان می‌دهد که مضامینی چون تمجید از نیروی کار و منزلت کارگر، تجلیل مبارزان پایبند به اندیشه‌های مارکسیستی، ستایش آزادی و برابری، نکوهش تبعیض‌های طبقاتی، تأکید بر همبستگی اجتماعی، همزیستی مسالمت‌آمیز و مخالفت با فقر و نابرابری، به شکل برجسته‌ای در اشعار نویسندگانی چون اسدالله حبیب، دستگیر پنجشیری، سلیمان لایق، رحیم الهام، نصرالله رها، شربت باقری، علی‌شاه ناشاد، غریب نواز، نسیم کامجو، حشمت ربی و ذکیه رستگار بازتاب یافته است؛ و این امر نشانگر پیوند وثیق میان ادبیات و ایدئولوژی در فضای فرهنگی آن دوران است.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

The Reflection of Social Issues in Poetry of Afghanistan’s Socialist Poets: A Case Study of the Zhwandun Magazine

نویسندگان English

Mohammad Sadeq Hidayat 1
Seyed Ali Ghasemzadeh 2
1 PhD Student, Department of Persian Language and Literature, Faculty of Persian Language and Literature, Imam Khomeini International University, Qazvin, Iran
2 Professor, Department of Persian Language and Literature, Faculty of Literature and Humanities, Imam Khomeini International University, Qazvin, Iran
چکیده English

Socialist realist literature in Afghanistan is perceived as one of the most notable and influential movements in the history of Afghanistan’s contemporary literature. Thanks to its rich content and artistic quality, the movement secured a brilliant position in Afghanistan’s literature. In addition to promoting significant innovation in the form and content of literary works, the movement has emphasized social justice, ideological beliefs, and people-centered concerns. Its sterling quality is an artistic and intelligent representation of class and socio-political concepts in poetry. As a literary creation and a cultural instrument for transferring consciousness, expressing resistance, and reflecting communal ideals, the movement has played a significant role in the socio-cultural context of Afghanistan. Accordingly, to examine social issues in Afghanistan’s socialist poetry, the current study seeks to analyze the quality of social concepts’ reflection in the works of outstanding poets with a socialist orientation published in Zhwandun magazine. Findings of the study reveal that the following themes: the celebration of the workforce and their dignity, the glorification of fighters faithful to Marxist ideas, the praise of freedom and equality, and the denunciation of class discrimination, an emphasis on social solidarity, peaceful coexistence, and the opposition to poverty and inequality in outstanding form appear in poetry of Asadullah Habib, Dastgir Panjshiri, Sulaiman Laiq, Rahim Elham, Nasrullah Raha, Sharbat Baqeri, Ali Shah Nashad, Gharib Nawaz, Nasim Kamjo, Heshmat Rabi, Nazir Ahmad Zafar, and Zakia Rustagar. This highlights a powerful relationship between literature and ideology in the cultural context of that period

کلیدواژه‌ها English

Social Themes
Afghanistan&‌rsquo
s Socialist Poetry
Zhwandun Magazine
  • الهام، رحیم (1362). تلاش، مجلۀ ژوندون، شمارۀ2، سال دوم.(در پایان ارجاع به هر مجله صفحات آن شماره ذکر شود به عنوان مثال: 61 ـ 85)
  • باقری، شربت (1358). میهن، مجلۀ ژوندون، شمارۀ47، سال31، صص
  • پنجشیری، دستگیر(1366). آهنگ آشتی، مجلۀ ژوندون، شمارۀ1، سال ششم، صص
  • پنجشیری، دستگیر(1363). دختر رزمنده، مجلۀ ژوندون، شمارۀ6، سال سوم، صص
  • پنجشیری، دستگیر (1365). سرود شاعر، مجلۀ ژوندون، شمارۀ5و6، صص
  • پنجشیری، دستگیر (1364). شمشاد جوان، مجلۀ ژوندون، شمارۀ5، سال چهارم، صص
  • پنجشیری، دستگیر (1362). صلح و دوستی، مجلۀ ژوندون، شمارۀ2، سال دوم، صص
  • پنجشیری، دستگیر(1362). مردم رزمنده، مجلۀ ژوندون، شمارۀ5و6، سال دوم، صص
  • پنجشیری، دستگیر (1364). یاد جوانی، مجلۀ ژوندون، شمارۀ3، سال چهارم، صص
  • پیوند، رفیق (1358). کارگر، مجلۀ ژوندون، شمارۀ31، سال 31، صص
  • حبیب، اسدالله (1362). قصه‌هایی از آدم‌های تاریخ، مجلۀ ژوندون، شمارۀ2، سال دوم، صص
  • دانشگر، محمد و همکاران(در ارجاع پایانی باید نام همۀ نویسندگان ذکر شود) (1401الف). تحلیل بینامتنی مضامین و روایات اساطیری- حماسی در شعر پیش‌گامان رئالیسم سوسیالیستی افغانستان (با تکیه بر نظریۀ بینامتنیت ژرار ژنت)، ادبیات پارسی معاصر، شمارۀ 12(2): 47- 69.
  • ـــــــــــــــــــــ . (1401ب). سیر بازتاب مضامین و روایات اساطیری- حماسی در شعر معاصر افغانستان (از مشروطه تا 1380 خورشیدی)، فنون ادبی، شمارۀ 14(40)، صص 19-38.
  • ربی، حشمت (1385). سیل خروشان، مجلۀ ژوندون، شمارۀ47، سال31، صص
  • رستگار، ذکیه (1362). فردا، مجلۀ ژوندن، شمارۀ3، سال دوم، صص .
  • رها، نصرالله (1364). چمن‌زاران سرخ آفتاب، مجلۀ ژوندون، شمارۀ6، سال چهارم، صص
  • کامجو، نسیم (1362). سوگند، مجلۀ ژوندون، شمارۀ3، سال دوم، صص
  • لایق، سلیمان (1362). یک اختر در کهکشان اندیشه، مجلۀ ژوندون، شمارۀ5و6، سال دوم، صص
  • لایق، سلیمان (1385). ز شب‌رفتگان یادکن!، مجلۀ ژوندون، شمارۀ39، سال31، صص
  • ناشاد، علی‌شاه (1358). کارگر، مجلۀ ژوندون، شمارۀ31، سال 31، صص
  • نواز، غریب (1358). کارگر، مجلۀ ژوندن، شمارۀ47، سال 31، صص