پژوهش های ادبی و اجتماعی

پژوهش های ادبی و اجتماعی

شهر و ناخرسندی­های آن: شتاب روایت و نسبت آن با ناملایماتِ زیست شهری در رمان­های حسین سناپور (بر اساس نظریة روایت­شناسی ژرار ژنت)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
عاطفه عسلی 1
حسام ضیایی 2
حسین پارسایی 3
1 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه آزاد قائمشهر، مازندران، ایران
2 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه آزاد قائمشهر، مازندران، ایران
3 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه آزاد قائمشهر، مازندران، ایران .
10.30488/sipl.2026.553885.1105
چکیده
در رمان­های حسین سناپور، به مثابة داستان­هایی با ساختار مدرن، شهر و تمامی پدیده­های مرتبط با آن همچون مسئله­ای ناخوشایند، سرشار از هرج­ومرج و واقعیتی بیگانه با آدمیان بازنمایی می­شود. سناپور در جای­جایِ داستان‌هایش تلاش کرده است تا در بازنمایی همین تصویر تیره و ناخوشایند از شهر و تجربة زیست شهری، تکنیک­ها و شگردهای روایی ویژه­ای را به خدمت بگیرد. شتابِ روایت، در زمرة مهمترینِ این شگردهای روایی است که برای نخستین بار در نظریه­­های ژرار ژنت، منتقد فرانسوی مطرح شد. در این پژوهش تلاش می­شود تا با تکیه بر ساختار روایی رمان­های حسین سناپور، نسبت میانِ شتابِ روایت با نحوة بازنمایی این نگاهِ بدبینانه و همراه با سوءظن نسبت به تجربة زیست شهری مورد واکاوی قرار بگیرد. روش این پژوهش مبتنی بر تحلیل محتوایی رمان­های سناپور از منظری روایت­شناسانه و مبتنی بر یک چارچوب نظری است. معیار گزینش رمان­ها نیز فراوانیِ شگردِ شتاب روایت در آن‌ها بوده است. پرسش اصلی این است که تکنیکِ شتاب روایت چگونه به ارائة تصویری همراه با ناخرسندی از شهر در رمان­های سناپور کمک کرده است؟ نتایج این پژوهش نشان می­دهد که در تمامی رمان­های سناپور بین این استفاده از تکنیک شتاب و اظهار ناخرسندی ارتباط وجود دارد.
کلیدواژه‌ها
حسین سناپور شهر رمان شتاب روایت ژرار ژنت
موضوعات

عنوان مقاله English

City and Its Discontents:Narrative Acceleration and Its Relation to Urban-Life Distresses in Hussein Sanapour Studied Based on Gérard Genette’s Narratology

نویسندگان English

atefeh Asali 1
hesam ziaee 2
hossein parsaee 3
1 Ph.D. student of Persian language and literature, Qaimshahr Azad University, Mazandaran, Iran
2 Assistant Professor, Department of Persian Language and Literature, Qaimshahr Azad University, Mazandaran, Iran
3 Assistant Professor, Department of Persian Language and Literature, Qaimshahr Azad University, Mazandaran, Iran
چکیده English

 Hussein Sanapour’s novels have a modern structure. In his novels, the author depicts cities and all phenomena related to them as unpleasant and chaotic, as well as a reality that alienates human beings. To portray the darkness and disagreeableness of urban life in his novels, Sanapour employs specific narrative techniques, such as the narrative acceleration introduced by Gérard Genette, a French literary critic. Concentrating on the narrative structures of Hussein Sanapour’s novels, the current research seeks to examine the relationship between narrative acceleration and the manner in which a suspicious pessimism is painted about urban life experiences. The study’s analytical approach is grounded in narratological content analysis. In this study, the criterion for selecting the novels under investigation was the frequency of narrative acceleration. The study asks this central question: How has the narrative acceleration contributed to the unsatisfactory picture of the city presented in Sanapour’s novels? According to the study’s findings, there is a relationship between narrative acceleration and the sense of discontent with urban life experiences in Sanapour’s novels under discussion.

کلیدواژه‌ها English

Hussein Sanapour City Novel Narrative Acceleration Narrative Gé
؛ rard Genette
-      احمدی، بابک (1373). مدرنیته و اندیشة انتقادی، تهران: نشر مرکز.
-      اکهاوت، بارت؛ کئونن، بارت (1391). «رمان شهری»، ترجمة محمدرضا نویدپور، جستارهای شهری، شمارة 37 و 38: 76ـ 81.
-      باختین، میخائیل (1387). تخیل مکالمه­ای: جستارهایی دربارة رمان، ترجمة رویا پورآذر، تهران: نشر نی.
-      برمن، مارشال (1392). تجربة مدرنیته، ترجمة مراد فرهادپور، تهران: طرح نو.
-      تولان، مایکل­جی (1383). درآمدی نقادانه- زبان­شناختی بر روایت، ترجمة ابوالفضل حری، تهران: بنیاد سینمایی فارابی.
-      چایلدز، پیتر (1382). مدرنیسم، ترجمة رضا رضایی، تهران: نشر ماهی.
-   رضوانیان، قدسیه؛ کجوری، هدی (1399). «از شهر مدرن تا حاشیه­های پست­مدرن در شعر امروز»، ادبیات پارسی معاصر، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، بهار و تابستان، شمارة1: 131ـ 151.
-      سلدن، رامان؛ ویدوسون، پیتر (1384). راهنمای نظریة ادبی معاصر، ترجمة عباس مخبر، تهران: طرح نو.
-      سناپور، حسین (1383). ویران می­آیی، تهران: نشر چشمه.
-      سناپور، حسین (1389). لب بر تیغ، تهران: نشر چشمه.
-      سناپور، حسین (1393)، دود، تهران: نشر چشمه.
-      سناپور، حسین (1387)، نیمة غائب، تهران: نشر چشمه.
-      سناپور، حسین (1388). خاکستر، تهران: نشر چشمه.
-      سناپور، حسین (1396). آتش، تهران: نشر چشمه.
-      شکری، یدالله (1395). «ساختار روایت در داستان شیخ صنعان بر اساس نظریة ژنت»، مطالعات زبانی و بلاغی، شمارة13: 114ـ 138.
-      ریموت­کنان، شلومیت (1387). روایت داستانی بوطیقای معاصر، ترجمة ابوالفضل حُری، تهران: نشر نیلوفر.
-      زمیل، جورج (1372). کلان­شهر و حیات ذهنی، ترجمة یوسف اباذری، نامة علوم اجتماعی، دورة جدید، شمارة3: 53ـ 66.
-      ژنت، ژرار (1398). گفتمان روایت: جستاری در باب روش، ترجمة معصومه زواریان، تهران: سمت.
-      لوکاچ، جورج (1379). نقد نویسنده و فرهنگ، ترجمة اکبر معصوم­بیگی، تهران: نشر دیگر.
-      لوفور، هانری (1386). «شهر به مثابة نوشتار»، فصل‌نامة سینما و ادبیات، ترجمة امیر افتخاری راد، پاییز، شمارة14: 71ـ 73.
-      فاضلی، نعمت­اله (1391). فرهنگ و شهر، تهران: نشر تیسا.
-      فریزبی، دیوید (1386). گئورگ زیمل، ترجمة جواد گنجی، تهران: انتشارات گام نو.
-       فورستر، ادگار مورگان (۱۳۸۴). جنبه‌های رمان، ترجمة ابراهیم یونسی، تهران: نشر نگاه.
-      قاسم­زاده، سید علی (1396). همزیستی ادبیات تطبیقی و نظریه­های ادبی، قزوین: انتشارات جهاد دانشگاهی.
-      کورت، وسلی (1391). زمان و مکان در داستان مدرن، ترجمة فرناز گنجی و محمد باقر اسماعیل­پور، تهران: آوند دانش.
-      مارخوزه، هربرت (1398). انسان تک­ساحتی، ترجمة محسن مویدی، تهران: امیرکبیر.
-      مصباحی­پور ایرانیان، جمشید (1358). واقعیت اجتماعی و جهان داستان، تهران: انتشارات امیرکبیر.
-      وُسنو، روبرت (1400)، جامعه­شناسی فرهنگ، ترجمة مصطفی مهرآئین، تهران: نشر کرگدن.
-       هلپرین، جان، دیوید لاج، ایان وات و دیوید دیچز (1394). نظریه­های رمان از رئالیسم تا پسامدرنیسم، ترجمة حسین پاینده، تهران: نشر نیلوفر.
-       Carmona, M and et al, (2010), public places, public spaces: The dimensions of urban design, Architectural press, London.
-       Cohen, Steven and Linda Shirez, telling storis: A theoretical analysis of narrative fiction. London and New York: poutledge: 2001.
-       Genette, Gerard. (1980). Narrative Discourse. Trans. Jane E. Jevin. Ithaca: Cornell Univercity press.
-       Hellman, Louis (1993), The Language of Architectural Thought, ed.
-       Hummon, D, (1992), community Attachment: Local sentiment and sense of place, plenum, NEW York.
-       Messy, D (1994), Space, Place and Gender, university of Minnesota Press, Minnesota.
-       Shen, Dan, what narratology and stylistics can do for each other. In a companion to narrative theory. Ed jaimz felan and Piter H. rabirtz. Oxford. Blackwell, 2008.
-       Lefebvre, Henri (1991), The Production of Space, Trans. David Nicholson-Smith, Blackwell, Oxford.