Societies in Persian literature

Societies in Persian literature

The Representation of the Iranian Education System in European Travelogues Written during Qajar’s Era

Document Type : Original Article

Authors
1 PhD student in Persian Literature, Literature and Human Science, Shahid Bahonar, Kerman, Iran
2 Professor (Lecturer) Farhangian University, Kerman, Iran
3 MA student in Persian Literature, Literature and Human Science, Shahid Bahonar, Kerman, Iran
Abstract
The Qajar period was the heyday of travel writing in Iran. The education system in this era can be examined from various perspectives. In their travel books, some European travel writers pointed to educational, social, and cultural advancement in Iran, while others unveiled its shortcomings. By benefitting library resources and adopting the analytical and descriptive approach, the current study seeks to investigate and study the essential ambiguities related to the different stages in the evolution of teaching science, key elements in educational institutions, education in the Qajar era, and finally the overall attitude of the ruling class, experts, and people from different social classes towards education and educational centers. According to this study’s findings, the education system in the early years of the Qajar era was traditional, and its disadvantages included teachers’ low level of knowledge, corporeal punishment, lack of educational facilities in schools, and the emphasis on rote learning. These defects led to the emergence and formation of new schools and modern education, and these significant changes occurred thanks to intellectuals like Amir Kabir and Mirza Hassan Roshdie. During this period, the need for women’s literacy was felt even though their literacy was considered against Islam and the cause of disgrace and threat to society. Generally, clergies’ reaction to the modern education system was complex: some opposed these new ways of education in various ways while others agreed with these trends, contributing to the construction of many schools
Keywords

آقاخانی، فاطمه (1391). بررسی نحوۀ آموزش و سطح دانش زنان در دورۀ قاجار، پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد، به راهنمایی گلناز سعیدی. دانشگاه پیام‌نور. مرکز تهران جنوب.
اولیویه، جی بی. (1371). سفرنامه اولیویه، ترجمۀ محمدطاهر میرزا، محقق و مصحح غلامرضا ورهرام، تهران: انتشارات اطلاعات.
بایندر، هنری (1370). سفرنامه هانری بایندر (کردستان، بین‌النهرین و ایران)، ترجمۀ کرامت‌الله افسر، تهران: فرهنگسرا.
براون، ادوارد گرانویل (1381). یک سال در میان ایرانیان، ترجمۀ مانی صالحی علامه. تهران: ماه‌ریز. چاپ پنجم.
بروگش، هنریش (1368). سفری به دربار سلطان صاحبقران، ترجمۀ مهندس کردبچه، تهران: اطلاعات.
بل، گرترود (1363). تصویرهایی از ایران، ترجمۀ بزرگمهر ریاحی، تهران: خوارزمی.
بلوشر، ویپرت نون (1363). سفرنامۀ بلوشر (گردش روزگار در ایران)، ترجمۀ کیکاووس جهانداری. تهران: خوارزمی.
بنده‌وار، منا (1394). بررسی اوضاع اجتماعی و فرهنگی دورۀ قاجار از عهد ناصری تا پایان دورۀ قاجاریه از دیدگاه سفرنامه‌نویسان اروپایی، پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد، به راهنمایی سید محمود سید، دانشگاه آزاد اسلامی تهران.
بیشوب، ایزابلا (1375). از بیستون تا زردکوه بختیاری، ترجمۀ مهراب امیری، تهران: انتشارات سهند و آنزان.
پاشینو، پترایوانوویچ (1372). سفرنامۀ ترکستان (ماوراءالنهر)، ترجمۀ مادروس داود خانف، به کوشش جمشد کیان‌فر، تهران: مؤسسۀ مطالعات و تحقیقات فرهنگی.
پولاک، یاکوب ادوارد (1368). سفرنامۀ پولاک (ایران و ایرانیان)، جلد1. چاپ دوم تهران: خوارزمی.
ترابی فارسانی، سهیلا (1378). اسنادی از مدارس دختران از مشروطه تا پهلوی. تهران، سازمان اسناد ملی ایران: پژوهشکدۀ اسناد.
جلالی، ایرج (1390). «نقش زنان در تاسیس مدارس دختران عصر قاجار»، نشریه مسکویه، دورۀ پنجم. شمارۀ 14: 45-60.
جهان‌تیغ، پرستو (1388). آسیب‌شناسی فرهنگی عصر ناصرالدین‌شاه قاجار، پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد،به راهنمایی محمدعلی علیزاده، دانشگاه آزاد اسلامی واحد شاهرود.
حسیبی، رباب (1370). «مدارس نسوان از آغاز تا سال 1314»، گنجینۀ اسناد، سال اول. شمارۀ اول: 82-99.
حقیقی‌فشی، مینو (1393). بررسی و تحلیل تعلیم و تربیت زنان در دورۀ قاجار با تاکید بر زمینه‌های فرهنگی و اجتماعی، پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد، به راهنمایی طیبه ماهروزاده، دانشگاه الزهرا.
دالمانی، هانری رنه (1335). سفرنامۀ از خراسان تا بختیاری، ترجمۀ محمدعلی فره‌وشی، تهران: امیرکبیر.
دانش‌پژوه، منوچهر (1380). تا پخته شود خامی، جلد1، تهران: نشر ثالث.
دیولافوا، ژان (1371). ایران، کلده و شوش، ترجمۀ علی محمد فره‌وشی، تهران: دانشگاه تهران.
رایس، کلاراکولیور (1383). زنان ایرانی و راه و رسم زندگی آن‌ها، ترجمۀ اسدالله آزاد، تهران: نشر کتابدار.
رشدیه، شمس‌الدین (1362). سوانح عمر، تهران: نشر تاریخ ایران.
روششوار، ژولین دو (1378). خاطرات سفر ایران، ترجمۀ مهران توکلی، تهران: نشر نی.
سایکس، سر پرسی (1363). سفرنامۀ ژنرال سرپرسی سایکس(ده هزار میل در ایران)، ترجمه حسین سعادت‌نوری، تهران: لوحه.
شریعتی، محمود (1402). «بازتاب تجدد و حیرت در سفرنامه های ایرانیان عصر قاجار»، اجتماعیات در ادب فارسی، سال 2، شمارۀ 5:  1-24
شیل، لیدی (1362). خاطرات لیدی شیل (همسروزیرمختارانگلیس در اوایل سلطنت ناصرالدین‌شاه)، ترجمۀ حسین ابوترابیان. تهران: انتشارات نشر نو.
فرمانفرمائیان، حافظ (1341). خاطرات سیاسی میرزا علی‌خان امین‌الدوله، تهران: شرکت سهامی کتاب‌های ایران.
قاسمی‌پویا، اقبال (1389). مدارس جدید در دورۀ قاجاریه: بانیان و پیشروان، تهران: مرکز نشر دانشگاهی.
گوبینو، ژوزف آرتور (1387). تاریخ ایرانیان: دوره باستانی، ترجمه ابوتراب خواجه نوریان، تهران: ثالث.
واتسن، رابرت گرنت (1340). تاریخ ایران دورۀ قاجاریه، ترجمه ع. وحید مازندرانی، تهران: انتشارات سخن.
وامبری، آرمینوس (1370). سیاحت درویشی دروغین در خانات آسیای میانه، ترجمۀ فتحعلی خواجه‌نوریان، تهران: علمی و فرهنگی.
وولفسن، مادام ا. س. (1309). ایرانیان در گذشته و حال. ترجمۀ میرزاحسین خان انصاری، تهران: انتشارات خاوران.
ویشارد، جان (1363). بیست سال در ایران (روایت زندگی در دوران سه پادشاه) ترجمۀ علی پیرنیا، تهران: مؤسسۀ انتشارات نوین.
ویلز، چارلز جیمز. (1368). ایران در یک قرن پیش، ترجمۀ غلامحسین قراگوزلو، تهران: اقبال.
هاردینگ، سر آرتور (1374). خاطرات سیاسی، مترجم جواد شیخ الاسلامی، تهران: کیهان.